Donnerstag, 21. Februar 2019

Gani Mehmetaj: BETIMI I KALORËSVE

Gani Mehmetaj


Betimi i kalorësve

(Nga kronika e Daorsit)

   - Betohem se do të mbroj atmen me gjak e me nder. Betohem se do të luftoj armikun deri në vdekje. Nderi i kalorësve është nderi im! Turpi më mbuloftë në shtatë breza po e shkela këtë betim! - dilte nga gurmazi i qindra kalorësve formula magjike e vjetër sa vetë rendi i kalorësve dardanë. Jehona e zërit ushtonte tutje në luginë. Rrinim të shtangur mbi kuajt që turfullonin. Rrezet e fundit të diellit përthyheshin mbi helmetat tona, ndërsa e kishim qarkuar faltoren e mbretëreshës dardane. Fresku i buzëmbrëmjes na e përkëdhelte fytyrën. Një ndjenjë e veçantë ma përshkonte trupin.  
   Sipas ritualit të moçëm, të treqind kalorësit u sollëm shtatë herë rreth shtatores me shpata zhveshur, pastaj zbritëm nga kali dhe u përkulëm para këmbëve të hyjneshës. Secili prej nesh me majën e shpatës e preu lëkurën të kyçi i dorës së majtë, pikat e gjakut i përziem me kyçet e duarve të atyre që i kishim pranë. Të njëjtin ritual e bëmë unë, Konstantini, Skerdilaidi,  Doriani, Dimali e Glauku. 
   Urdhri i kalorësve obligonte që shokun e plagosur, ose të vrarë, ta tërhiqnim në prapavijë. Urdhri i kalorësve na obligonte që kur ta shihnim shokun në ngushticë, përballë shpatës së armiqve, t'i dilnim në ndihmë, ta nxirrnim nga mengenia e armikut dhe të suleshim para, ose të tërhiqeshim, varësisht nga urdhri. Po i lamë në fushë të betejës armiku ua priste kokat- trofe lufte. Besonim se pa kokë s'mund të shkonte askush në botën e përtejme, pa kokë s'mund t'ia bënim gjëmën, pa kokë ai nuk ishte kalorës dardan. 
   Me betimin për besnikëri e sakrificë e linim prapa një jetë dhe ia nisnim një jete tjetër,  ndryshe nga ajo që ishim mësuar. 
   Pastaj luginën e mbuloi muzgu. Nën dritën e pishtarëve e rrezeve të zbehta të hënës flijuam një buall. Me ritualin e moçëm spërkatëm me gjak bualli shkallët e shtatores, e vumë trupin e rrjepur të kafshës mbi zjarr në dy drunj të fortë.  Dikush pinte verë, një tjetër e spërkaste mishin në hell me lëngun e rrushit. 
   Disa ia morën një valleje burrnore, ku shpata ishte rekuizita kryesore, kurse fyelli që i përcillte e përcaktonte ritmin e kërcimit. Vera na i kishte skuqur faqet, na e ngrohte gjakun dhe na bënte ta ndienim veten si asnjëherë më parë. Sonte nuk kishim kufizime në të pirë. Ndenjëm deri vonë. Ishte atmosferë që rrallë përjetohej, na dukej sikur rrinim me hyjtë e bisedonim me ta në një mënyrë të veçantë. Dikush kthente kokën nga qielli dhe u lutej sërish hyjve, të tjerët e kishin qarkuar mishin e pjekur. Zjarri e ndriçonte hapësirën, xixat e vogla që dilnin nga shkarpat e thara mësynin drejt qiellit. 
   Me pajimet e luftës e kuajt pranë shihnim yjet dhe me mendje grishnim zotat të na ndihmonin. Nga sonte futeshim në rendin e kalorësve dardanë, rendi kalorësiak më i lavdishëm në Gadishullin Ilirik, që na obligonte e na jepte privilegje. Tata kishte qenë kalorës, gjyshi i kishte takuar rendit kalorësiak deri në vdekje. Më bëhej zemra mal që vazhdova rrugën e tyre. Sa do të doja ta kisha tatën afër.
       
Fragment nga romani "Kalorësit e Dardanisë"

Mittwoch, 20. Februar 2019

Fran Ukcama: E KAM NJË MIK...

Shkrimtari Fran Ukcama


UNE KAM NJE MIK TE MADH,
AI ASHT DHE MIKU I JUAJ!!

-TUNGATJETA O HAXHI MUHAXHERI-

Miku i artit kombeter, vetë vreshtar si Dionizi, prodhon art brilant,
dhe art e kulturë ndër kombesi shpërndanë,
si mundet, rrallë t`gjesh njeri, intelektual, kaq fisnik,
kaq zemergjerë si një rudinë me lule, horizonti i pamatë,
shpirtthellë si deti,
shkelqimin merr prej dielli,
e udhët i shtron me kaltersi qielli,
ky miku im, i juaj, 
i artit kombetar moderator, inspirues,
eksplorues - ekspert, HAXHI MUHAXHERI..!!

I Drdanisë, ky Dardan,
bajrak ndër bajraqe, një krijues brilant që me cilesinë dhe kohën bën garë,
leshon gjogun e tij, trojeve legjendare,
ky epet e lirizmat e pa shoqe lulezojnë bjeshkë, Pejës, Rugovës, Fushë Kosoves, Mitrivicës, eh e ka dhimbë, Doruntinë, e pret n`prag,
motrën t`vijë, të rrijë si si ka kanë,
e pacenueme,
eh, Çamerinë plagë shpirti, një Zanë me varrë, o vorre, troje djerrë, tejmbanë,
elegjitë i thur, me orët e Kombit, vajet i kthen në kangë majekrahu..shprese dhe kushtrimi..

Mik si ky, ani pse fati nuk na bëhu, t`piqeshim n`kaptuej kombi,
t`ndrronim kutitë e bakhanit,
të pinim një kafe,
t`i ciknim si malet kungat e ballit,
por tek krijuesit ndodh që miqesia nuk njeh as kohë, as moshë,
as distancë,
Ky, i madh mik, pra Haxhiu, shqiponjë në Austri,
unë pelikan i zbardhun detit Adriatik në anë,
Zoti ta ndrittë udhnajen e begatë o shpirtformues drite - fisnikerie, nderi, respekti kjoftë për ty, me dorë në zemër ky t`ardhtë i bardhë mot mbas moti, urimi im!!

20 shkurt 2019


Haxhi Muhaxheri nga piktori Luan Jakupi

Pesë poezi nga Demush Mehmeti

Demush Mehmeti


UNË HALLI JEM

Kur e mendoj se mundësh dhe të më mungosh
Melankolia shtonë peshë
Frymëzimi zbehet zbret në pentagram
Nostalgjia vallëzon në vallën e vet
Dashuria çan errësirën 
Ndriqon por si një yll drite në mesnatē

Pandalshëm eci tutje me peshën e times barrë
Luhatem në timin drejtpeshim
Thërmohem kurmit tënd

Në panteonin e altarim tim digjem dhe fort
I mbeturi hiri im s'do më tretet 
Shkrirë në tëndin shtat
Damarve tu notonë

Po mundi ndodhi tretja ime me vruallin hov
Çdo gjë s'do mbaroj
S'do shuhet flakë e dashuris drit jete
Të lëviz rrjedhë kthjeltësi lumi i shtratit tim




VETËM NË VARR

Netë të gjata dimri ishin si kjo natë 
Acari grinte si dhëmb ujku motak

Me rrëfime legjendash u ritëm
I joni zjarr i afsh rinie ngrohur na ka

Në për mendjet tona oaz freskie
Plot dashuri thurrëm ëndrrën tonë

Dhe ca ëndrra quajtur mëkat
Lindur në kërthizë jete
Rrëfim për vetëm në varr!




ME KËMISHË OZONI

Në ndarje stinësh sikur na shkruhet dhe lexohet fati 
Zymtësi e frymës së vjetër pshtjellonë
Në rrema rrezesh verbueshëm shëndritë e reja
Nën ortek akullnaje flenë gjallëria
Të shpërthej
Atë sy pranvere pret

Në trotuare kalldermi djalli thenë këmbët
Baltosjet lakuriqosen s'kan ku me u fshehë

Kahja rrugëtimit zgjatët mprehë tehun e saj
Ngulfatët ndërdia e jonë 
Ruhet për ditët që do na vinë
Prapanicës së vet e liga kruanë brirët 
Në vrimë bataku i thenë

Në grumbuj prush kohe digjet oksigjeni 
Flakët fikët në zjarrin e vet
E zeza tymnajë s'ka çka na bën 
Me këmishë ozoni u mbështjellëm dhe ne




UNË I PAGJUMI 

Orëve të vona në pikë nate 
Kur s'kamë gjumë
As një fjalë goje ske me kënd me ndrru
Të gjithë flejnë 
Të pagjumët jo s'kanë kohë
Të merren me mua
Sy hapur rrinë 
Thurrin ëndrrën e vet
Ndoshta me ketë timen ëndërr 
Pikëpjekën diku!




MUNDEMI

Mundemi dim ti kujtojmë dhe dhimbjet 
Përuljet
Të panumërta janë
Kufi s'kanë 
Na takon dhe tē kerkosemi pak
Kemi tonën krenari
Bëmë historinë
Derdhëm djersë 
Gjak
Brumosëm tonin fat!...
Fundi i bashkëbisedimit
Shkruani një mesazh...

Poezi nga Perikli Jorgoni

Perikli Jorgoni


VRASJA NË MESNATË

Kushtuar martirëve të demokracisë, poetëve të pushkatuar, 
Vilson Blloshmit e Genc Lekës.

1.

I deshnin trëndafilat e agut të mëngjesit,
dhe cicërima zogjsh mbi degët e një plepi.
I dehte bar i freskët që tundej si i dehur,
kur frynte fllad i prillit në prozhmet hijedendur,
kur çelte lulekaçja, zambaku e manushaqja
dhe karafilit zinte i skuqej flakë faqja,
dhe shpesh i kishin parë të tretur në mendime
në zallin e Shkumbinit që rridhte me rrëmbime,
të ndiqnin të përhumbur një tufë harabela,
që humbnin përtej shpatit ndër gryka e humbella,
të ngazëlloheshin porsi çunak i mitur,
kur ndonjë flutur futej në treme pa trokitur:
Nga ngjyrat që përndizen në muzg si pa kuptuar,
Kur dielli kapton kreshtat me ar duke i praruar.

2.

E gjitha kjo çudi e bukuri e rrallë,
i bënte që të ndihen tamam si në përrallë.
Ta ndjenin plotësisht gëzimin që fal jeta,
megjithëse mjerimi, kasollet tek këneta,
përndjekja që i ndiqte ngado nga pas si hije,
dhe pse ishin nga fisi që në gjema stuhije,
në mote lufte e hallesh u sulën mu në ballë
nën breshërimë predhash ndër ckërka e në male. 

3.

Visoni si dhe Genci në fshatin e Bërzeshtës
Kish lindur në një strehë që ishte afër vreshtës,
e cila kish përkundur në djep prej ahu e lisi
mjaft bij e vajza-nure që i nderonte fisi,
por ndryshe nga të tjerët kish shpirt më fort të dhembshur,
një shpirt që fërgëllonte e ndizej papandehur,
që dehej pas një ylli a pas një drapër hëne,
a prekej dhe qante nga dhimbja e një nëne,
Që errej dhe ngrysej, kur shihte nëpër ara,
fytyra pa gëzim, të ligura, të vrara,
Që dridheshin nga era e mardhnin keq nga shiu,
si frigonte zhegu, acari e veriu.
Ndaj heshtas pyeste veten, gjer kur këta të mjerë
Do heqin e mundohen kështu kaq mot si skllevër,
s’do kenë aq para, ta përballojnë jetën,
mos t’i kërrusë puna në baltë a tek këneta.
Në galeri miniere, në shpate e zgafella,
shpesh pa ca dru në vatër, që mund t’u ngrohej gjella,
t’u ngrohej trup i mardhur edhe t’u thahej djersa
nga kaq rropatje e rendje tek stalla a lëpjeta.

4.

Dhe rritej, hidhte shtat dhe krahas kazmës, shatit,
mundohej të mësonte, të dinte nga i ati
më shumë e të njihte nga bota mjaft të fshehta,
se ç’ishte historia, se ç’ishte arti e shkenca.
Ndaj plot me zell mësoi dhe gjuhën e Balzakut,
tek prehej nën një lis a natës bri oxhakut.
Nisi që të lexonte Hygoin e Mysenë,
Bodlerin e Rembonë, Stendalin e Volterin.
Këta mjeshtër të rrallë, artistë e mendimtarë,
ashtu si dhe De Rada, Naimi e Lazgushi
i hidhnin brenda shpirtit musht mjalti e afshe prushi,
ndaj nisi edhe vetë t’i falej poezisë,
që po i çelte sythe si lulja e qershisë.

5.

Dhe poezia erdhi një mbrëmje mes janarit,
me çap të lehtë hyri nga lesa përtej gardhit,
u fut në dhomë brenda, ku vatrës ndizej zjarri,
teksa përrenj e pellgje i ngrinte keq acari,
teksa dëbora fushat e lugjet me savan
ngado po i mbulonte në heshtje anembanë,
Sa dukej vetë Zoti ish dergjur e kish vdekur,
mes reve ndrinte hëna e ftohtë dhe e mekur.
Dhe teksa shihte heshtur menduar në dritare,
Ku lule bore ngrinin në degë e ndër xhame,
Iu duk Vilit ky terr dhe gjithë kjo rrafshirë
T’i ngjiste Saharasë pa jetë e shkretëtirë.

6.

Kështu nisi të bënte gjithnjë edhe më dendur,
Mjaft vjersha nëpër zaje, në pyll a duke u endur,
Në dhomë natës vonë, teksa mikja e shtrenjtë
Me shtiza thurte triko e pupa heshtas e qetë
Për foshnjën që do linte e do mbushte shtëpinë
Me qarjet e me zërin plot trilthe e kumbim.
Porse Vilsoni s’mund ta shihte dot Enrietën,
I befën që me natë tek pragu tre surretër,
Me urdhër që të vinte me ta për disa punë,
U shtang e ngriu Diana, kaq net nuk fjeti gjumë…

7.

Dhe shpejt pas hetuesisë në skuta e bodrume
E nxorrën në Librazhd në gjyq përpara turme
Marroke e trumpirë, që mbushte kinemanë.
Iu sulën me tërbim, e nxinë dhe e shanë,
I thanë armik e vegël e verbër e reaksionit,
që pret t’i vejë minat këtij ngadhnjimtarit tonë,
me dhimbje i vështronte Vilsoni, ligur, zbehur,
edhe i vinte keq sa tepër ishin dehur,
sa fort u ishte errur gjykimi e mendja e shkretë,
sa s’dinin ç’ish gënjeshtër e ç’ishte e vërtetë!
Se rronin edhe vetë në një mjerim paanë,
me një shpërblim të pakët, pa një para mënjanë,
të mbyllur në bunker, ngujuar e harruar,
me ankthin e një sulmi të mundshëm pa pushuar,
kur kasta pushtetare sundonte, bënte pallë,
e dehur nga fjalimet me mençuri të rrallë.

8.

I mbyllur në qeli në pritje të dënimit,
I mirrte arratinë si zog i lirë mendimi,
i shkonte tek e ëma, tek baba, gruaja e mjerë,
që s’do t’i qeshte buza nga gazi asnjëherë,
që do ta rriste foshnjën me mund dhe e përçmuar
si grua e një qyqari nga shteti të dënuar.
Vilsoni u kërkonte me shpirtin e zhuritur
Të falur për andrallat, që krejtësisht papritur
U kishte sjellë. Ai s’kish bërë asnjë faj.
Si mund të bënte krim një shpirt si qiell në maj,
Një shpirt që për të mirën, të bukurën, njerinë,
Do mbante si Atllasi dhe dheun përmbi shpinë.


9.

Nëpër qeli, kaushe të ngushta e plot morra,
Mjaft shpesh ta prishnin gjumin gjer orët më të vona,
Gjersa kapitja e ditës, nga pyetjet, torturat,
nga fshikujt e kamzhikut, nga darat e nga urat
e ndezura që trupin e bëjnë gjithë plagë,
e mposhte acarimin, bezdinë e paduruar
nga morri, tartabiqi që sulen të harbuar,
me një tërbim të çmendur ndër kofsha e ndër llërë,
ndër sqetulla, ndër ije, në gjoks e prapa zverkut,
sa prush të ndizet gjaku, të luan tepeleku,
dhe sillesh nëpër shtresa dhe s’gjen aspak prehje,
gjersa nervat e lodhura lëshohen krejt në shkrehje.

10.

Nga morsi nëpër mure nga kthinat në qelira,
mësonin ç’kishte ndodhur, si ishin njerëzia,
kush ishte futur brenda, dhe kush ishte dënuar,
dhe kujt i kishin thyer me hekur brinjë e duar…
Prej tij Vili mësoi se dhe vëllai i vogël,
Bedriu si dhe Genci në burg ishin prej kohësh.
Ai e dinte mirë se dhe këta të mjerë,
që hiqnin e lëngonin në këtë burg skëterrë,
asgjë nuk kishin bërë, se ishin krejt pa faj,
si mijëra në burgje e kampe në çdo skaj,
që zhgrryheshin ndër balta, ndër puse e miniera
që qull i lagte shiu e i përthante era,
që shpesh s’kishin të hanin as edhe një copë bukë,
kur mjaft zagarë e laro, mjaft skutha e makutë,
mjaft vemje e hafije, mjaft krimba e lajkatarë
si në Olimp jetonin në dimër e behar. 

11.

Pastaj pas disa ditësh me Gencin në makinën
E burgut shpejt i hipën me pranga e zinxhirë.
I zbritën në mes natës tek zalli buzë lumit,
ende pëllumbi e çafka nuk ishin zgjuar gjumit,
dremisnin lepuj, ketra e dhelprat nëpër shkurre,
dhe vetëm hëna ndrinte në qiell plot gaz e nure.
Nga Krasta era frynte e ngrinte dallgë e valë
Në rrjedhën e Shkumbinit që shkiste pa u ndalë.
Ata i ngjisnin kodrës në shtegun e përpjetë,
gjersa toga arriti në rrahun shurdh e shkretë.
Ku nën një trung prej arre si varr nxinte një gropë.
Ata s’mendonin vdekjen, se iknin nga kjo botë,
u kish rrëmbyer shpirtin kjo natë magjiplotë,
përplot aroma lulesh e vesë si pika lotë.
Me këtë qiell të kthjellë e ajër të dëlirë,
me yjet përreth hënës si perla e xhevahirë. 

12.

Me pamje hijerëndë u erdhi prokurori,
nën dritën verbimtare që hidhte prozhektori:
“Ç’dëshirë të fundit kini, na flisni shkurt e prerë,
se fort ma plasët shpirtin me heshtjen pamjevrerë,
Tani s’u mbetet tjetër veç varri pus i ftohtë,
asgjë s’mbeti nga ëndrra murrake dhe e kotë”!
Ia ktheu Vilsoni trim: – O prokuror mavrija,
si mund të mbajë dheu një djall porsi lubia,
një krimb edhe nepërkë si ti, o faqenxirë?! –
Edhe me mllef gëlbazën ia hodhi në fytyrë.
U pre e u bë akull, i çmendur nga marazi
I bëri shenjë togës e toga armët shprazi,
Me breshëri qëlloi mbi këta djem krenarë,
U tundën, u lëkundën, u shembën përmbi bar.
Prej këmbësh i tërhoqën, i flakën mu në gropë,
Poetët plot me ëndrra, pa kujë e pa lotë.
Sikur të ishin qenie pa shpirt e pa një vlerë,
Dhe dheu i mbuloi t’i kish në gji ngaherë.

13.

Po si munden të vriten dy djem kaq shpirtkulluar,
Dy shpirtrafluturakë kaq fort të dashuruar
Me shushurima gjethi e dallgëzime deti,
Me qeshjen e një foshnje që guguron tek djepi,
Me ëndrrat e një nëne, me mallin e një vajze,
Me flatrat e një zogu që ulet në parvaze:
Dy djem që për ngadhnjimin e dritës e të jetës,
S’i trembte honi i frikshëm e ckërka e së përpjetës.
Guhatja e skëterrës, ngërdheshja e tiranit,
Kalvari mes galerash, hendeqesh e kallkanit,
Dhe pse ende mjaft ditë plot gaz e ëndërrime
I prisnin të jetonin me shpresa e dëshirime,
Dhe pse si tel vjoline i drithëronte jeta,
Që çelte sythe e gonxhe, dhe nëpër plasa e shkrepa.
Dhe pse iu desh të vdisnin në lulen e rinisë,
Kur shpirti u përndizej nga prushi i poezisë.

Tiranë, më 10 - 14 mars 2003




KUJTIMI I NJË NATE DIMRI

(Kushtuar mjekut, Jorgji Jorgoni)

1.
Në breg të detit Jon, tek rrija anës shkëmbi
E shihja dredhka ere mbi shkumën si argjendi,
Në mend më erdh një natë dimrake plot me erë,
Kur nja tre arixhij trokitën m’u në derë.
Një burrë e një grua me një çunak të mitur,
Të zbehtë e të mekur, me ballin e djersitur,
Me sytë si thëngjilli e flokët drudha-drudha,
I lodhur, i munduar nga ethet e nga udha.
Mbështjellë me velenxë po dridhej e kish ftohtë,
Dhe pse me gojë s’mundte një fjalë, të na thotë.

2.
Babai u hapi derën, dhe pse i shqetësuar
Nga këta endacakë, që erdhën pa i ftuar.
I futi brenda dhomës, ku bubullonte zjarri,
T’u thahej trupi i lagur e frymë lehtas t’u marri.
Fëminë që lëngonte e pa dhe shkurt e prerë
U tha: - Këtu të rrini, se s’duhet nëpër erë
Në këtë shi të dendur të merrni udhën prapë!
Fëmija do kujdesje... - E gjithë atë natë
I ndenjti përmbi krye, gjersa e kaploi gjumi
Çunakun që më s’dridhej e flinte si pëllumbi.
Dhe prindërve të gjorë, me vetullat si xhufka,
Iu ngroh gjaku i ngrirë edhe iu qeshi buza.
Nuk ndjenin atë tmerr si re kallkan, e nxirë,
Që shpirtin ua ndrydhte dhe fare i kish mpirë.

3.
Ndaj sa agoi, kurbati nga shtresat në mes sheshit
U ngrit e mblodhi rrobat, se jashtë ndrinte mëngjesi.
Por para se të shkonin sërisht në breg të lumit,
Tek çadrat që i ngritën mes xunkthit edhe kumit,
Desh mjekut të palodhur, me zemër kaq të bardhë,
T’ia puthte të dy duart, t’i thonte nja dy fjalë:
- Nuk kam si ta shpërblej, doktor, këtë të mirë,
Se rrojmë me mundim një jetë të vështirë,
Me kuaj, me kanistra, me falle e gërnetë,
Mundohemi ta shtyjmë këtë jallane jetë.
Por s’dua që të ndahem kaq shkaras, duarthatë,
Pa të të dhënë për mundin prej meje një dhuratë.
E nxori prej një cohe të hollë prej mëndafshi
Një byzylyk prej sermi, që në sënduk e pati.

4.
U prek në zemër mjeku, i foli qartë e shtruar:
- Gjithçka, o burrë i fisëm, me ar s’duhet paguar,
Se lumi e merr botën, në shtyhet nga paraja,
Që bëhet si lubi, kur të mbërthen tahmaja.
Ti mbaje byzylykun, se ka më tepër vlerë,
Se mundi i një nate me ngricë e me erë.
Kur djali të martohet, vendosja mu në dorë
Mes luleve sorkadhes plot nur e me kurorë.
Në u kujtofsh për mua, i gjallë a në dhe tretur,
Ti ngrima një dolli, për të më përshëndetur.

Durrës, më 1 nëntor 2012




ME FËRFËLLIMA FLATRA MJELLMASH…

- Poemë -

(Artistit të madh popullor, Isuf Myzyrit)

1.
Fryn erë e prillit, ndër rudina çel lule kaçja e trëndafili,
Nëpër korije e kopshtije këndon thëllëza e bilbili.
Nga fletë e hapur e dritares kumbojnë befas krejt papritur
Ca tinguj fyejsh e vjolinash me cirka yjesh të stërpikur.
Ca tinguj që nga fund i shpirtit gufuan tek Isuf Myzyri
Me fërfëllima flatra mjellmash, me flaut flladi e zefiri!

2.
Më zgjuan e më ngrohën shpirtin me ëndrra, ç’kohë e harruar,
Kur bridhja ndër lëndina bjeshke me çap të lehtë e të gëzuar
E prisja mjaft i paduruar të skuqnin kreshtat nga agimi,
Tek fekste vesa nëpër gjethe e fushave çmendej tërfili;
Kur zjarr i shenjtë i dashurisë na ndizej nëpër rremba gjaku
E gjak i vrullshëm e rinor na grishte udhëve tej pragut!

3.
Me ç’zjarr hyjnor t’i ngrohu këngët, me ç’vrull e dehje të mahniti!
Se ç’tinguj dhembshurisht të shtrenjtë sulmuan përmbi ledhe shpirti!
Ç’m’u derdhën me rrëmbim e gaz si rrjedhë e çmendur e  rrëkeve,
Kur kris stuhia edhe retë përflaken, ndritin prej rrufeve!
Ç’m’u zgjuan ëndrrat që më flinin, lodhur nga brinja e rrëpira,
Ç’më morën mbi të tyret flatra, mbi maja, kodra e rudina!
Ç’më derdhën mjaltë e balsam mbi plagë shpirti të rinuar,
Ku djeg si flakë flakadani flaka e jetës papushuar!

4.
Ti s’iu përkule kajmekamit, as fajdexhiut e zengjinit,
Dhe shpesh pa zjarr e i pangrënë të gjeti muzgu e thëllimi.
Nuk rende ndër salla sarajesh në valle jevgash e dylberësh,
Ku sytë t’i verbon shkëlqimi i kaq stolive e fenerësh!
Si qen nuk lehe pas parasë, nuk more poza prej servili,
Se shpirt i brishtë e fisnik kish flatra engjëjsh si safiri,
Prandaj s’pranonte të njollosej ndër vese, krime e orgjira,
Ku turrej turma laramane në hone shtjellash të pështira;
Ku çdo grabitës e makut për plaçkë sulej, për fitime,
Se llurba e llumi i moçalit s’ka këto hove e synime!
Nuk ndjen dot dhimbje për të tjerët, nuk jep asgjë nga xhepi e vetja,
Nëpër intriga e në kurthe i ngryset dhe i ikën jeta!

5.
Prandaj të theri shpirti i dhembshur, kur pe si shtypej rob i mjerë,
Si mirrej nëpër këmbë e hidhej mes ciknës në kallkan e erë;
Si mardhte burgjeve të akullt, se nuk duronte skllavërinë,
Si hiqte e rropatej keqas me një mal hallesh përmbi shpinë!

6.
Nuk kishe tjetër, veç shtëpisë, jo larg nga Urë e Zaranikës,
Ku ndër ullishte flladi fryn nga Krasta mes zhegut zhuritës,
Edhe nga zalli ndihen qartë cijatje zogu edhe shtergu,
Dhe kur tërbohet lumi sulet si bishë e egër përtej bregut.
Por njerëzve që fort i deshe u fale pa asnjë kamatë,
Pa një deftesë prej sarafi, pa një shpërblim e një dhuratë
Gjithçka të çmuar që në shpirt buloi në çdo cast krijimi,
Çdo poezi e melodi, çdo dhimbje e dritë ngazëllimi!

7.
Edhe gjithçka ia deshe jetës, dëborat, flladet e stuhitë,
Takime miqsh nëpër taverna, ku ngrihen e zbrazen dollitë;
Vrapime kuajsh, gaz fëmije, përndezje ëndrrash dashurie,
Një sy drenushe që të qesh edhe të josh nëpër lamije,
Në skuta e të fshehta strehe, në udhë e shtigje me mistere,
Teksa ndër rremba valon gjaku e dehesh si nga gulfa vere!

8.
Dhe s’kishe faj se mëkatoje, mendja të shprishej edhe s’dije
Në cilin det edhe liman të ndalje në harbim stuhie.
Se s’desh t’ia dinte dashuria nga të vërtiste e të përplaste,
Kur qeshje vajzash nëpër ajër jehonin plot me dhelka e naze!
Se kishe lindur që t’ia doje çdo lloj miklimi plot çudira
Kësaj jetese që na fal dhe dhimbje, dhe vrulle të lira.
Dhe si një zjarr që s’ka të shuar të digjej shpirti prej pëllumbi,
Që shpesh në ngjitje e gremisje të shkau mendja, por s’të humbi!

9.
Edhe tani në kohë tjetër, kohë e zbulimeve kozmike,
Porsi një zog vjen shpirti yt plot shpërthim ndjenjash mjaft fisnike,
Të na shpërfaqi meloditë, mbrujtur me mall, me gaz e dhimbje,
Ku trëndafili hap petalet e vesa ndrin si lot fëmije,
Ku fryn një fllad që zgjon përbrenda në gji plot dallgë e shungullima
E dashuria ndeh mbi ne një qiell plot yje e shkreptima,
Dhe ndrin përjetë kaq e freskët, kaq me hare e vrull rinie,
Sa frymë merr porsi e gjallë nëpër çdo tingull melodie!

10.
Dhe nuk ka vdekje për njerinë me shpirt të madh edhe të gjerë,
Atë e ndjejmë gjithnjë pranë, si mik troket në prag ngaherë,
Me ndonjë fjalë a një varg, me bëma lufte e guximi,
Me një kujtim a plagë plumbi, që jetën zgjon risht nga harrimi!
Nuk vdes njeriu që la gjurmë, njeriu i punës dhe i mirë,
Që s’u kursye, të mos kishte mbi dhe më lot e errësirë.
Na vjen me pjalm e fjollë bore, me erë lulesh, fëshfërime,
Me melodinë e një valsi a brirë ëndrrash plot kumbime
Dhe zgjon në shpirtin, që s’u tha gjithçka të dashur e të shtrenjtë,
Dhe jetës i fal mjaft kuptim, e bën të gjallë e të vërtetë!

Durrës, më 24 nëntor 2010




SPIRO BELLKAMENI

1.
Dhe vjen si erë, dhe shkon si erë,
Dhe pse nuk është erë,
Por trim azgan me tallagan
E vezme me fishekë.
Koburen nxjerr, në ballë e merr
Kadiun, zbehur, mekur,
A një gallof, dhespotin Fot
E plas përdhe të vdekur.

2.
Edhe kjo ndodh, si gjithnjë ndodh,
Sa hap edhe mbyll sytë.
Taverna mbet, pa zë, e shkretë,
Veç me një tis të tymtë.
I sulen pas, plot me maraz,
Hafije e xhandarë.
Por shpejt u shket nëpër shkorret,
Ndër ledhe e mullarë.

3.
Pastaj mbi kalë endet në mal
Me çetën luftëtare,
T’i ngrejnë pritë në çdo koritë
Koshadhes zullumqare.
Dhe befas zbret risht në qytet
Nga shtegu nëpër thekër,
Veshur tebdil si një veqil,
A një dervish me mjekër.

4.
Dhe sa u gdhi, si me çudi,
Korça dëgjoi e qeshi,
Se mbrëmë i fshehtë, me dhjetë vetë,
Erdh Spiro Bellkameni,
Se tej në burg, shpejtas në muzg
U hap dera, të nxjerrë
Shokët e tij e mbi dori
U zhduk sërish si erë.

5.
Dhe s’ka mbi dhe gjëmë e rrufe,
T’ia presë vrullin, hapin.
Nuk ka mallkim dhe as dënim,
Në gjak akull t’i kallin.
Nuk ka as top, rrebesh e shqotë,
Ta trembi e ta ndali,
Ndaj breg më breg dhe krep më krep
Sulet si shqipe mali.

6.
Ndaj vjen si erë, dhe shkon si erë,
Dhe s’është aspak i qetë.
Gjithnjë vrapon, ku e kërkon
Detyrë e luftë e rreptë.
Dhe ngjit një mal, a zbret një zall
E ec plot mall nën hënë,
Që pa zinxhirë edhe të lirë
Ta shohim mëmëdhenë.

Durrës, më 26 tetor 2012

Dienstag, 19. Februar 2019

Lule nga kopshti i poetit Ramadan Musliu

Ramadan Musliu


ZEMRA E GJËRAVE

Vendi ku shpërthen shpirti 
ka formë eliptike 
në një thjerrëz 
prej nga pikon kristali 
dhe drita astrale 
aty është pika 
ku drita kalon në akull 

Gjërat materiale 
nëpër vrimën e zezë në bebëz 
treten në pafundësi 
nga fuqia e ëmbël e gravitacionit 
Dhe qenia ime 
nëpër një gjandër të padukshme 
bie e lirë në zemrën e gjërave 



KOMETA E HALEJIT 

Fluturoi kometa e H.alejit 
fluturoi e shkreta 
duke lënë bishtin plot pluhur 
në qiellin e vizatuar në letër 

Nuk e di në cilën koordinatë 
u rrëzua hija e saj 
se u përplas te këmbët e mia 
që ngarendin nëpër vite 

Edhe sot e tërheq këmbën zvarrë 
nëpër oborrin mbushur me gropa 
mbase e tërheq fatin 
me shtatëqind dreqën përmbrapa 

Po erdhi edhe një herë 
do ta kap për bishti 
e ta tërheq zvarrë 
si Rexha kalin e vet 
para se të hyjë në gjerdek 

Shih si po më rreh zemra nga gëzimi 
si uzengjia në timpanin e veshit 
kur ora e mësimit të edukatës 
merr fund 
 


ANDRRA E JETËS

Me një krahër me brymë 
kaloi tinëzisht vjeshta 
nëpër flokët e mi: fijet e argjendta 
ndahen në dysh mbi vetulla 
dhe vazhdojnë krela-krela 
rritjen në bronz 

Dhe prapë dritë neoni 
përzier me borë 
ndriçon ballin tim 
me shiritat magjikë të moshës. Lëng 
vetëtimash 
pikon nga damari i fshehur i dritës 
në strall. Ndërsa netëve të vona 
nën ndriçimin e ftohtë 
zgjohet në kafaz 
dhe zë e këndon bilbili 
për retë e bardha në qiell tek pikojnë 
currila kristali 
për gjethet e verdha të vjeshtës 
që dridhen në erë nga frika e moshës 

O imagjinatë që trillon në errësirë 
peizazhe të gdhendura në metal 
porta të hapura të parajsës 
bunacën e detit në pëlhurë. Derisa të fryjë 
era mbi xham dhe t’i fshijë 
të gjitha mbetjet 
nga andrra e madhe e jetës 
 


PSHERËTIMA

Sa çel e mshel sytë u ngjit mbi çati 
nëpër ato shkallë të thyera të moshës 
për ta ndrequr tjegullën 
prej nga pikon shiu 
Një gëzim i papërshkrueshëm 
lëkund gjandrat nga vendi 
sa telat nga vjen drita jeshile 
u këputën 
Ato re të zeza, ai peizazh gri 
ajo ëndërr e përhimtë e fëmijënisë 
filluan të zbardhen nga psherëtima 
 


NË ASHENSOR 

Posa hyra në ashensor 
iku rryma. Në terr të zihet fryma 
sa s’ta merr mendja kurrë 
sa të duket vetja si pupla 
si të ishe hije në purgator 

Përjashta dikush flet 
për mushkonjat që po vijnë nga plehrat 
se gjithçka është bërë pleh 
edhe jeta 
edhe vdekja 
ndjenjat dhe fantazia 
se vetëm njeriu vazhdon të qëndrojë 
në degën e vet të tharë 
dhe prapë të hedhë gurin nga lart 
dhe ta fshehë dorën 

Optimizmi më jep sinjal se po soset 
se sa pak jam i përgatitur për jetë 
se një dreq hije 
fshehur është në mushkëri 
e se prej atje kërcënon 
se do të më hedhë në humnerë 

Dhe përnjëherë nëpër flegrat e hundës 
një vrushkull ajri më thotë 
se erdhi rryma 
se drita e optimizmit u ngjall 
nga drita e ndezur e llambës 
dhe tani plot gëzim mund të ngjitem 
përpjetë 
deri në dhomën time nën çati 
 


NATYRË E VDEKUR

Shtrirë gjerë e gjatë në pëlhurën 
e stolisur me pak borë 
me një trëndafil të bardhë në mjedis 
e me ca gjethe mbi vendet e turpshme 
në dërrasë të kalbur 
bënte pozë nudo për pikturë 

Hija e natyrës së vdekur në fytyrë 
me ca njolla gjaku në mollëza 
e një fletë hardhie mbi tavolinë 
dhe një dritë llambe 
në vend të dritës së qirit 

U zgjova nga hovi krijues 
dhe bërtita në kupë të qiellës 
çdo gjë është abstrakte 
derisa zemra i rreh 
pa pushuar në pëlhurë 

Currilat e dushit të ftohtë 
rridhnin nga çatia në dhomë 
e syri plot lakmi 
shikonte 
mollën në frigorifer 



USHQIM I THATË

Shtron gazetën mbi tryezë 
e vë ushqimin mbi të 
dhe duke lexuar 
përtyp mbeturinat 
e ditës së djeshme 

Ke vendosur të mbash dietë 
të vësh një kufi 
mes ashtit dhe mishit 
mes gjërave që treten në ujë 
dhe atyre në acid 

Oh jetë e ëmbla jetë 
do ta zhveshësh vetveten 
siç zhvishet misri në vjeshtë 
nga e kaluara e tij prej uji 

Kështu i hollë nga mendja 
hap pas hapi i afrohesh 
parajsës që lulëzon mbi këtë tokë 
që e kemi para syve 
e s’e shohim 

E mbështjell gazetën 
mbeturinat i fut në qese plastmasi 
bashkë me fotot e të vdekurve 
që rrëshqasin nga letra 
se kafshata e fundit 
u ka mbetur në fyt 
 


SEZON GJAHU

Sa është këtu 
sa fshihet në atë kaçubë akulli 
lepuri 
që ikur ka nga barku 

Tani të gjithë jemi trima 
të paepur në atë pyll të lulëzuar 
të trëndafilave të egër 
rrethuar nga telat me gjemba 

Këndojmë duke ecur 
mes shkurreve të dendura 
të kopshtit 
fishkëllejmë në kupë të qiellit 
kur ecim përmidis kaçubave 
Po unë kam frikë ende 
dhe natën vetëm me hijen time 
dal në kopsht për gjah 

Të tjerët nëpër festa 
le të shtien me armë 
në kokën e tyre 
le të pshurren në shtrat 
e le ta bëjnë në brekë 
në pikë të ditës 
kush është trim 
se njeriu në jetë 
dy herë bëhet fëmijë 
 


FATI I KEQ

Duke pritur në radhë 
dikush për gazetë 
tjetri për letër tualeti 
u bëmë edhe vetë 
për t’u hedhur në plehra 
Befas fotografia jote rrëshqiti 
nga faqja e parë e gazetës 
dhe u derdh mbi tavolinë 
Këmbadoras dole nga lëkura 
dhe hyre në radhën e gjatë 
të atyre që presin 
para banjos publike 

Pahetueshëm edhe fati 
na iku nga dora dhe rrëshqiti 
nëpër tubat e pistë të kanalizimit 
Po munde dil nga lëkura 
siç dole nga gazeta 
dhe përqafo me radhë 
fotografitë tuaja të varura 
në shtyllat e betonit buzë rruge 
 
 

KËNGË BURRI

Vetëm me mendje është këtu 
se njërën këmbë e ka në varr 
e tjetrën në hijen e rrapit 

I ndjekur si ujku nga uria 
bredh nëpër fushat 
e pamata të imagjinatës 
dhe nuk gjen strehë 
as në tokë as në qiell 
për ta shtrirë shtatin 
për vetëm një minutë pushim 

Shëtitja nëpër oborrin me gjelbërim 
i erdhi në majë të hundës 
se tani ia zë frymën edhe oksigjeni 
që vjen nga tubat 
e një bombole prej çeliku 

Ata i qepin lëkurën 
derisa ai vetë qep 
ëndrrat e bëra copë-copë 
nga gërshërët e nostalgjisë 
për barkun e nënës 

Historia e shkruar pa gabime 
me të gjitha faktet 
me arsye gjaku 
i rri varur te këmbët 

Shpesh fishkëllen nën hundë 
duket se e këndon 
një histori të vjetër 
saqë dikush tha lëre të këndojë 
se vaji i burrit është kënga